Zekâ, Allah'ın yaratması iledir ve Allah herkesi farklı farklı yaratmıştır. Peygamberler bu mevzuda müstesna yaratılmışlardır. Biz daha sonrakilerden bahsedeceğiz. İmam Şafiî çocuk yaşta hafız olmuş ve hemen hemen her sahada otoriter bir insandır. Fahreddin Razî, İbn Sinâ vs.. daha yüzlerce deha sahibi var. Hz. Ömer mükemmel bir asker ve fevkalâde bir idare kabiliyetine sahip; tıpkı Hz. Ebu Bekir gibi, İbn Ebî Salt'tan bin beyit okuyabilirim', diyecek kadar da edebiyat üstadı.
Önemli olan isti'dâtları bir taraftan kanalize etmek ve diğer yandan da bunların rûhlarına tevazu, mahviyet gibi evsaf-ı âliye aşılamaktır. Ayrıca böyle insanlar, halk arasında, nâsih ve mürşit olmalıdırlar. Zira istidâtlarından birini geliştirmezlerse bozulur ve güdük kalırlar. Sadece içe kapanık kalma, muhasebe duygusuyla yetinme kâfi değil. Nâsih ve mürşit de olunmalı. Nâsih ve mürşit olup, muhasebe olmazsa, bu durumda da gönül adamı olunamaz. Binaenaleyh bütün iç ve dış isti'dâtları bütünleştirmeli ve onların gaye-i vücutları yakalanmaya çalışılmalıdır... Yalnızca deha bir şey ifade etmez. Böyle istidâtlı bir insan, mutlaka ağaç gibi meyve de vermelidir vermezse gölgelikten başka bir işe yaramaz. Kavak ise gölge de vermez. Kısacası, böylelerin yararlı olması iç ve dış derinliğe bağlıdır.
Bu Sayfayı Sitenizde İktibas Edin